Ten artykuł prowadzi Cię przez 6 kroków obliczenia stawki minimalnej: cel netto, koszty stałe, ZUS, podatek, urlop i bufor. Na końcu masz konkretną liczbę - nie przybliżenie.
Kiedy pracujesz na etacie, pracodawca "ukrywa" przed Tobą sporą część kosztów Twojego zatrudnienia. ZUS, urlop, sprzęt, szkolenia, przestój między projektami - to wszystko pokrywa firma. Jako freelancer ponosisz je sam. Jeśli o tym zapomnisz, Twoja stawka godzinowa wyglądająca na atrakcyjną na fakturze może oznaczać realnie mniej niż połowa etatu.
Zacznijmy liczyć.
Pierwsza odpowiedź, której potrzebujesz: ile chcesz zarabiać "na rękę" miesięcznie? To Twój punkt startowy - nie przychód, nie wynagrodzenie brutto, ale realne pieniądze, które trafiają na konto.
Przykład - Marek, freelance grafik z Gdańska: chce zarabiać 8 000 zł netto miesięcznie. To jego baza.
Prowadzenie działalności kosztuje. Nawet jeśli pracujesz z domu, masz koszty. Freelancerzy często o tym zapominają - a to błąd, który bezpośrednio zaniża stawkę.
Przykład Marka: koszty stałe to 1 200 zł miesięcznie. Do tej pory potrzebuje: 8 000 + 1 200 = 9 200 zł zanim uwzględnimy ZUS i podatek.
Przez pierwsze 6 miesięcy - ulga na start (tylko składka zdrowotna). Następnie przez 24 miesiące preferencyjne składki ZUS - ok. 390 zł/mies. składek społecznych.
Po upływie ulg - pełny ZUS od 60% przeciętnego wynagrodzenia. W 2025 roku ok. 1 773 zł/mies. składek społecznych.
| Składka | Mały ZUS | Duży ZUS |
|---|---|---|
| Składki społeczne | ~390 zł | ~1 773 zł |
| Składka zdrowotna (podatek liniowy) | ~381 zł | ~650 zł |
| Razem ZUS | ~771 zł | ~2 423 zł |
Przykład Marka na dużym ZUS: ok. 2 423 zł/mies. Suma: 9 200 + 2 423 = 11 623 zł.
Do 120 000 zł dochodu rocznie płacisz 12% (minus kwota wolna 30 000 zł). Powyżej - 32%. Opłaca się przy niższych dochodach lub gdy masz prawo do odliczeń.
Stała stawka 19%, brak kwoty wolnej, ale niższa składka zdrowotna (4,9%). Zazwyczaj korzystny przy dochodach powyżej 120 000 zł rocznie.
Przykład Marka (podatek liniowy 19%): zaliczka ok. 1 750 zł/mies. Suma: 11 623 + 1 750 = 13 373 zł brutto miesięcznie.
Etatowiec bierze 26 dni urlopu i dostaje za nie pensję. Ty nie. Każdy dzień bez pracy to dzień bez przychodu - a ZUS i tak biegnie.
Razem ok. 145-150 dni wolnych. Faktycznie pracujesz przez ok. 18 dni/miesiąc (nie 21-22).
To realistyczna liczba billowanych godzin - nie 176h. Zamiast dzielić cel przez 176h, dzielisz przez 144h. Stawka rośnie o ok. 20%.
Nie każdy miesiąc będzie pełny. Klienci zalegają z płatnościami, projekty się przesuwają. Standardowy bufor to 10-20% docelowego przychodu. Zalecamy 15%.
Przykład Marka: 13 373 zł + bufor 15% (2 006 zł) = docelowy przychód ok. 15 379 zł/mies.
| Element | Kwota miesięcznie |
|---|---|
| Cel netto | 8 000 zł |
| Koszty działalności | 1 200 zł |
| ZUS (duży) | 2 423 zł |
| Podatek liniowy ok. 19% | 1 750 zł |
| Bufor 15% | 2 006 zł |
| Docelowy przychód | ok. 15 379 zł |
Marek, który myślał że 70-80 zł/h to dobra stawka, widzi teraz dlaczego co miesiąc ledwo wiąże koniec z końcem.
Stawka minimalna to dół widełek - nie docelowa cena. To granica, poniżej której nie schodzisz nigdy.
Podsumowanie: Stawka minimalna = (cel netto + koszty + ZUS + podatek + bufor) ÷ realne godziny billowalne. Policz ją raz, aktualizuj co roku. Nigdy nie schodź poniżej niej.
Czytaj dalej